Monthly Archives: Oktobar 2014

Covjek koji je spasio djecu-Jonas Salk

 

Posted in Medicina. Tagged with , , , .

Transplantacija fekalija

cdificil

Nakon operacije jedna 61-godišnja pacijentkinja dobila je antibiotike u cilju izlječenja upale pluća. Antibiotici su pomogli u liječenju upale pluća ali su paralelno uništili normalnu (fiziološku) floru crijeva. Sljedećih 8 mjeseci predstavljali su noćnu moru u kojoj je pacijentkinja smršala 27kg. Ljekari su se takodje nalazili u ćorsokaku ne znajući sta dalje da preduzmu.Došli su na ideju da od njezinog supruga uzmu uzorak fekalija koji sadrži zdravu crijevnu florom te da je ”nastane” (transplantiraju) kao dio normalne flore crijeva koja je nedostajala. Ubrzo nakon ovoga zahvata pacijentkinja je ozdravila.

imgCdifficile imgNormalColon

Ova procedura je prvi put čak 1958. godine primjenjena kad su lijekari u Americi u slučaju četri pacijenta isprobali sve moguće terapije koje nisu pomogle, dok nisu uzeli probu fekalija od zdravih donatora i ubrizgali ih u pacijente. Sva četri pacijenta su ubrzo ozdravila. Lijekari u to vrijeme su imali etički problem sa metodom i takav stav je godinama zadržan.

Bakterije koje uzrokuju ovaj poremecaj zovu se Clostridium difficile (C.difficile) i pored norovirusa najčešći su patogen u crijevima. C.difficile prouzrokuje ozbiljnu dijareju kod pacijenata i često je rezistentna na različitie tretmane. Obično antibiotici koji se koriste u tretmanu škode prirodnim (dobre) fiziološke mikrobima crijeva koji drže patogene vrste bakterija (kao sto je C.difficile) pod kontrolom. Samo u Americi C.difficile je odgovoran za e 250 000 (u Švedskoj oko 4500 ) slučajeva koji završe u bolnici, a usmrti čak 14 000 pacijenata (u Americi). Naučnici i ljekari su primjetili isto tako da se sve češće pojavljuju agresivnije varijante Clostridium difficile.
Zato ljekari sve više I više koriste FMT proceduru: fekalnu mikrobiotičku transplantaciju, gdje se friška fekalna proba daje pacijentima da bi se normalizovao balans dobrih mikroba u crijevima.

Ova metoda je dosta neugodna te su naučnici uspijeli napraviti pilule koje, kako je pokazano u probnoj studiji, djeluju jednako eficientno kao i FMT procedura. Probna studija je opisana u stručnom časopisu Journal of the American Medical Association. Prethodni rad je pokazao da smrznuti materijal jednako dobro funkcioniše kao i svjež, što znači da donatori mogu biti izabrani, kontrolisani i klasificirani kad je to poželjno, a ne samo kada je neophodno. Banka smrznutih uzoraka može biti unaprijed klasificirana i mogu biti kontrolisana razna zdravstvena pitanja ((kao što su npr. hepatitis) i zdravstveno stanje uzoraka. Tako se moze rizik od prenošenja novih infekcija smanjiti.

Da bi se ispitala sigurnost oralni kapsula, Hohmann zajedno sa Youngster i kolegama iz Bostonske dječije bolnice (Boston Children’s Hospital), izučavali su 20 pacijenata, između 11 i 89 godina, koji su barem dva-tri puta godisnje oboljevali od C.difficile infekcije. Neki od njih su morali da se jave u bolnicu a nekima nije pomoglo standardno liječenje. Uzorci stolice su uzimani od zdravih volontera, te su filtrirani, razrijeđeni, prikazani i primijenjeni u kapsuli, koja je četiri sedmice čuvana na -80° C.

pills
Korištenje kapsula znatno pojednostavljuje tretman, te ga čini dostupnijim široj populaciji. Nakon četrnaest dana tretmana ovom metodom komplikacije izazvane C.difficile u potpunosti nestaju. Potrebno je otprilike četri dana da tretman ovom metodom otpočne. Kod četrnaest pacijenata simptomi su nestali vec nakon prvog tretmana…Ostalih šest pacijenata su primili drugu rundu kapsula i takav tretman je u potpunosti izliječio pet pacijenata. Jedan pacijenat je na kontroli nakon osam sedmica pokazao simptome.

Stopa uspjeha ovih zamrznutih kapsula je čak 90%, što ih čini sigurnim i efektivnim koliko i tradicionalna FMT procedura. Kao što je Youngster izjavio stručnom časopisu Science- “Vjerovatno nije najbolje iskustvo koje doživite, ali je bolje nego dobiti cijev kroz grlo ili kolonskopiju…ili pak imati C.diff.”

Posted in Medicina. Tagged with , , , , , , , .

PO PRVI PUT BEBA ROĐENA OD STRANE MAJKE SA TRANSPLANTIRANOM MATERICOM

Kako je historijski događaj bio da carski rez uspije i mama i beba prežive (1826), tako se isto 4. Oktobra 2014. jedan historijski događaj desio u tretmanu infertiliteta gdje je po prvi put žena sa transplantiranom maternicom rodila bebu.

Mama (36 g) ima Mayer-Rokitansky-Kuester-Hauser (MRKH) sindrom. Žene sa MRKH se rode bez ili djelomično bez materice ili vagine. Ranije ove godine su pokazani uspjesi  u tretmanu MRKHA sa umjetnim/vještačkim vaginama , ali nedostatak materice je veći izazov za reprodukciju.

needle-penetrating-an-ovumTim koji vodi Prof. Matts Brännström na Geteborškom Univerzitetu, je najavilo da će uspješno rođenje iz transplantirane materice biti publikovan u stručnom časopisu „The Lancet“.

Prethodno je prof. Brännström najavio transplantaciju materice kod devet žena koje su imale ili MRKH sindrome ili prethodne histerektomije (histerektomija je hirurško uklanjanje materice), u jednom slučaju od mame kćerki. Sedam transplantacija je bilo uspješno, i žene su menstruirale nakon 2-3 mjeseca. U ostala dva slučaja histerektomija je bila sprovedena zbog infekcije ili zgrušavanja.

Iako su transplantacije bile uspješne u tri slučaja, imuni sistem je počeo odbacivati novu matericu, ali upotrebom kortikosteroida problemi su dovedeni pod kontrolu. Nažalost, zbog nuspojava ovih lijekova (kortikosteroida) materice moraju biti uklonjene kad primaoc odluči da neće više imati djece.

Godinu dana poslije operacije mama je umjetnički oplođena. Pošto njezini jajnici nisu bili oštećeni MRKH sindromom, korišćene su jajne ćelije majke.

„Naš uspjeh se bazira na više od 10 godina intenzivnog istraživanja na životinjama te hirurške obuke naših timova i otvara mogućnost tretiranja mladih žena u svijetu koje pate od neoplodnost uterusa“ objavljuje Brännström u „The Lancet“.

„Apsolutni faktor uterus neoplodnje se smatra još uvijek kao glavni tip ženske neoplodnosti koji je neizliječiv“, a to više ne mora da bude istina, iako se još uvijek mora raditi na stopi uspjeha. Vjerovatno će još potrajati dok ova procedura postane česta. Dodatno je izražena zabrinutost kakav uticaj ovaj tretman ostavlja na zdravlje donora.

Carski rez je izveden osam sedmica prerano zbog preeklampsije a i mama i sin su dobro.

Transplantiranu matericu je donirala jedna 61. godišnja prijateljica koja je ušla u menopauzu 7 godina ranije, što znači da je potencijal donatora mnogo veći nego kad bi samo pre-menopauze materice bile održive.

Transplantacija je sprovedena u dvije dodatne bolnice, ali nažalost obje nisu uspjele.

Posted in Medicina. Tagged with , , , , , , , .

Nobelova nagrada iz medicine

Ovogodišnju Nobelovu nagradu iz medicine će  John O´Keefe iz University College London,  zajedno sa May‐Britt Moser i Edvard I Moser,  Norwegian University of Science and Technology, Trondheim primiti u Štokholmu za otkriće ćelija koja formiraju sustav pozicioniranja u mozgu,  kao neka vrsta “Internog GPS-a” u mozgu, što omogucava orijentisanje u prostoru.

 

medicine

Pitanja na kojima su godinama radili su izmedju ostalog kako možemo razumjeti gdje se nalazimo u prostoru? Kako možemo pronaći put od jednog mjesta do drugog? Kako mozak kodira ove informacije tako da se odmah snađemo slijedeći put kad idemo istim putem?

John O'Keefe je 1971. otkrio prve komponente ovog pozicioniranja. Ustaniovio je da kad se štakor nalazi na određenom mjestu u prostoru, uvijek su neuroni u jednom dijelu mozga, zvani hipokampus, bili aktivirali. Ostali neuroni u hipokampusu bili su aktivirani kad je štakor bio na drugom mjestu u sobi. O'Keefe je zaključio u mozgu postoje tzv “mjestne ćelije” (place cells) koje formiraju jednu vrstu unutrašnje karte u prostoru. Više od 30 godina kasnije 2005. godine, Maj-Britt i Edvard Moser otkrili su drugu ključnu komponentu pozicioniranja mozga. Oni su identifikovali tip nervnih ćelija, tzv “mrežne ćelije” (grid cells), koje stvaraju koordinatni sustav za pozicioniranje, nešto poput linija u dužini i širini. Baš kao i „mjestne ćelije“, ove ćelije su se aktivirale svaki put kad je štakor otišao na određenu lokaciju. Naucnici Moser su shvatili da ove ćelije „urežu“ te informacije (ne znam jel ovo bas ovako ali se kaze “urezalo mi se nesto u sjecanju/pamcenju”) te formiraju preciznu šestougaonu mrežu (mapu). Ove ćelije dozvoljavaju životinjama navigirati i postići precizno pozicioniranje. Dalja istraga je pokazala kako su različite vrste ćelija interagirane da bi mi razumijeli gdje smo i da bi mogli pronaći svoj put.

Noviji rad je pružio dokaze da ove dvije vrste moždanih ćelija nisu isključivo prisutne samo kod štakora vec postoje također i kod ljudi. Na primjer, mozak Alzheimerovih pacijenata pokazuju prilično ran gubitak ćelija u hipokampusu i u entorhinalnom korteksu , a to je zajedničko za osobe koje se izgube i koje ne prepoznaju poznato okruženje. Ovo otkriće stoga će, nadamo se, pomoći naučnicima da bolje razumiju bolesti kao što je ova.

http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/2014/press.html

 

Posted in Medicina. Tagged with , , , , , , , , .

Antraks toksini bi se mogli koristiti za prenošenje lijekova protiv raka

Antraks je potencijalno fatalna infekcija prouzrokovana bakterijom Bacillus anthracis. Spore ovog organizma se lako šire i infektivne su kad se udahnu. Zato se antraks u prošlosti koristio kao biološko oružje, a još uvijek se gleda kao ozbiljna bioteroristička prijetnja.

300px-Bacillus_anthracis_1

Razlog zbog čega je antraks tako interesantan je njegova efektivnost u unošenju krupnih i otrovnih molekula unutar ćelija. Naucnici sa MIT (Massachusetts Institute of Technology) Univerziteta su se zato upitali da li je moguće podesiti proteine antraka tako da antikancerogeni molekuli budu transportovani unutar ćelija i dostavljeni tamo gdje su potrebni. I uspijeli su to izvesti u laboratoriji. Naučnici se nadaju da će kroz daljnji razvoj ovog sistema uspjeti transportovati u ćelije ne samo antikancerogene molekule, nego i razne vrste lijekova. Ovaj rad je publiciran u ChemBioChem strucnom casopisu za hemiju, biologiju i medicinu.

Antitijela su zaštitni proteini producirani od imunog sistema koji prepoznaje i veže štetne supstance. Antitijela se mogu tako modificirati da se “prilijepe” maltene svemu, i tako su postala neprocijenjiva u tretmanu raznih bolesti. Na primjer, neke ćelije eksprimiraju posebne receptore, što znači da one mogu biti prepoznate uz pomoć antitijela koja su specifično dizajnirana za te ćelije. Tako funkcioniše npr terapija sa proteinom herceptinom. Antitijelo se veže uz HER2- receptor (receptor koji prepoznaje herceptin), koji je povišeno eksprimiran u nekim vrstama raka dojke. HER2 signalira ćeliji da se dijeli, tako da blokada HER2-receptora sprečava nekontrolirano dijeljenje ćelija sto je osnovna odlika kancerogenog tkiva.

Terapija antitijelima zvuči dobro, ali je ograničena time što proteini moraju biti unutar ćelija da bi tretman funkcionisao. Antitijela su krupna i tesko prolaze membranu, i dan-danas nema neke univerzalne tehnologije za dostavljanje antitijela unutar ćelija. Sa novim znanjem kako antraks na jednostavan način prolazi “čeličnu” membranu, MIT naučnici sad pokusavaju da taj sistem upotrijebe kao sistem za dostavljanja lijekova unutar celija.

Antraks toksini su sastavljeni od tri proteina, koji odvojeni jedan od drugog nisu toksični. Jedan od njih se naziva PA (PA stoji za Protective Antigen), koji se priloži površinskim receptorima i stvori poru u celijskoj membrani. Ta pora olakšava ulazak drugog proteina tzv LF(LF stoji za Lethal Factor) i treci je EF(Edema Factor), koji smetaju celularnim procesima unutar ćelije.

Naučnici su izmijenili netoksične LF i EF tako sto su dijelove zamijenili sa tzv mimik antitijelima za ciljane proteine. Mimik antitijela su molekule koje imaju slična svojstva kao i original antitijela, ali su mnogo manja po veličini. Ove modifikacije vode efikasnom prenosu nekoliko terapijskih proteina u ćelije raka u laboratorijskim uslovima, između ostalog i proteina Bcr-Abl koji igra centralnu ulogu u razvoju hronične mijeloidne leukemije (CML). Stanice raka u koje je ovaj protein unešen brzo ulaze u apoptozu – programiranu smrt ćelija.

Ovi rezultatiobecavaju uspijesnu terapiju, ali prije nego što ovaj sistem bude od koristi, naučnici moraju otkriti kako da ovaj sistem ciljano koriste. Antraks toksini koriste receptore pronađene na mnogo raznih ćelija. Ako uspiju da ga ciljano koriste, ovaj novi sistem bi doprinio signifikantnom napretku na području transporta lijekova u unutrasnjost celija.

 

 

 

Posted in Medicina. Tagged with , , , , , , , , , , .